Let op! Deze gegevens zijn mogelijk niet meer actueel.

Second opinion

Inleiding

Een ‘second opinion’ betekent ‘tweede mening’. Hiermee wordt bedoeld dat een andere zorgverlener met hetzelfde specialisme een onafhankelijke mening of advies geeft. Deze zorgverlener moet wel minstens zo deskundig zijn als de behandelende zorgverlener. De geraadpleegde deskundige is dus niet de eigen behandelaar van de patiënt.

Er kan een second opinion gevraagd worden van bijvoorbeeld een arts, huisarts, specialist in het ziekenhuis of een fysiotherapeut. Een second opinion is bedoeld om de patiënt zo uitgebreid mogelijk te informeren over een diagnose of een (mogelijke) behandeling.

Wanneer komt een patiënt in aanmerking voor een second opinion? Vergoedt de zorgverzekeraar een second opinion? Hoe kan een second opinion worden aangevraagd? In deze tekst staat een antwoord op dergelijke vragen.

Second opinion of een verwijzing?

Een second opinion is iets anders dan een verwijzing. Bij een verwijzing van een arts kan de patiënt bijvoorbeeld verder onderzoek krijgen. Of hij wordt doorgestuurd naar een arts met een ander specialisme. Bijvoorbeeld een chirurg die de patiënt doorstuurt naar een gynaecoloog of een huisarts die een verwijzing geeft naar een kinderarts. Meestal gaat een verwijzing uit van de behandelend arts en gaat een second opinion van de patiënt uit.

Chat met een verpleegkundige

Twijfels of u naar de dokter moet? Of hebt u een korte vraag over uw gezondheid? Chat direct met een verpleegkundige via de app van CZ.

  • Gezondheidsadvies via chat
  • Start een chat en stel meteen uw vraag
  • Stuur een foto mee van uw klacht
  • Uw gegevens zijn veilig en blijven vertrouwelijk
  • 7 dagen per week bereikbaar (ook ’s avonds)
  • Bekijk een overzicht van al uw gesprekken

Download app de verpleegkundige

Waarom een second opinion?

Een patiënt kan twijfelen over de diagnose of de behandeling die zijn eigen arts voorstelt. Een andere arts kan de patiënt helpen in het maken van zijn keuze. Een tweede, onafhankelijke mening kan belangrijk zijn om:

  • duidelijkheid te krijgen over de diagnose.
  • een behandelvoorstel te beoordelen.
  • de behandeling zelf te beoordelen.

Wanneer een patiënt een second opinion wenst, kan hij dit het best eerst met zijn eigen behandelaar bespreken. Het helpt als hij daarbij ingaat op zijn onzekerheden, vragen en twijfels. Twijfelt de patiënt na dat gesprek nog steeds, dan kan hij om een second opinion vragen. Van belang is proberen open en eerlijk te zijn. Hij moet zijn arts uitleggen waarom hij een second opinion wil.

Het kan ook voor de behandelend arts prettig zijn als er iemand anders meedenkt. Bespreek met de behandelaar of hij een second opinion kan regelen. De arts kan een brief met de (medische) gegevens doorsturen. Mogelijk moeten er extra gegevens worden opgevraagd voor een second opinion, zoals röntgenfoto’s. Het is daarom van belang dat de behandelend arts meewerkt.

Een second opinion moet niet gezien worden als een oordeel, maar als hulpmiddel om de juiste beslissingen te kunnen nemen. Het is niet vanzelfsprekend dat een patiënt behandeld wordt door de arts van wie hij een second opinion heeft gevraagd. Na de second opinion wordt de patiënt weer terugverwezen naar zijn eigen behandelaar. In onderling overleg kan dan besloten worden door wie de patiënt behandeld wordt.

Wanneer na een second opinion hetzelfde geadviseerd wordt, is dat vaak een geruststelling. Maar als het advies van de geraadpleegde arts anders is dan het advies van de eigen behandelaar, kan het juist onzekerheden oproepen. Welke arts geeft het juiste advies? Zijn de verschillende behandelingen wel gelijkwaardig? De patiënt moet zelf een keuze maken. Maar dit kan wel gedaan worden in overleg met zijn huisarts, familie of een patiëntenvereniging.

Vergoeding

Het recht op een second opinion is niet vastgelegd in de Nederlandse wet. Maar zorgverzekeraars erkennen wel het recht op een second opinion. Dit wordt vaak geheel of gedeeltelijk vergoed, afhankelijk van de (aanvullende) verzekering van de patiënt.

Wie regelt een second opinion?

Een second opinion kan voor, tijdens of na een behandeling gevraagd worden. De patiënt kan op verschillende manieren een second opinion aanvragen en zoeken naar een andere deskundige.

De behandelaar, de huisarts of de bedrijfsarts kunnen helpen bij het bemiddelen of regelen van een verwijzing. De patiënt kan ook zelf een second opinion regelen. De kosten zijn dan wel voor eigen rekening.

Wat als de arts geen second opinion wil regelen?

Wanneer de arts niet mee wil werken aan het regelen van een second opinion of er een conflict is ontstaan, kan de patiënt altijd overleggen met zijn eigen huisarts. Het helpt als hij voor zichzelf op een rijtje zet waarom hij een second opinion wenst. Hoe beter de patiënt weet waarom hij dit wil, hoe steviger hij in zijn schoenen staat.

Waar kan iemand terecht als hij geen second opinion krijgt van zijn eigen behandelaar of eigen huisarts?

  • een andere huisarts (de patiënt moet dan wel van huisarts te veranderen).
  • de eigen zorgverzekeraar.
  • een patiëntenvereniging.
  • Zorgbelang Nederland.

Tips voor een gesprek

Soms is een patiënt bij een specialist geweest en beseft hij zich buiten dat hij nog een aantal onbeantwoorde vragen heeft. Om dat te voorkomen helpt het om het gesprek zo goed mogelijk voor te bereiden. Enkele tips hiervoor:

  • Schrijf vooraf de vragen op. Maak aantekeningen tijdens het gesprek over de antwoorden.
  • Neem de partner, een familielid of een vertrouwde kennis mee. Twee mensen horen meer dan een.
  • Bespreek twijfels of onzekerheden met de arts. Stel vragen als iets niet duidelijk is.
  • Vraag naar de risico’s en/of de gevolgen die een onderzoek of een behandeling met zich meebrengt. Zijn er alternatieven?
  • Probeer aan het einde van het gesprek in eigen woorden de belangrijkste punten te herhalen. Vraag of het goed is begrepen.
  • Vraag om een patiëntenfolder, brochure of een website van een patiëntenorganisatie die kan worden nagelezen.
  • Het is mogelijk bedenktijd te vragen voor een bepaald onderzoek of behandeling. De patiënt kan dan alles op een rijtje zetten en een keuze maken wat hij het best kan doen.
  • Vraag naar de vooruitzichten van een behandeling of een prognose van een bepaalde ziekte.

Meer informatie

Informatie van de Rijksoverheid
www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/patientenrecht-en-clientenrecht/vraag-en-antwoord/wat-is-een-second-opinion-in-de-zorg.html

Informatie van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie
www.npcf.nl/?option=com_aiportfolio&view=article&Itemid=15&id=67

Informatie van Zorgbelang Nederland, die de belangen van zorgvragers in Nederland behartigt en zich inzet voor de kwaliteit van de zorg.
www.zorgbelang-nederland.nl/index.php?p=1

Over Medicinfo

Medicinfo biedt betrouwbare, actuele informatie over gezond zijn, gezond blijven - en wat u daar zelf aan kunt doen.